Φάρμακα

Γενικά για τα φάρμακα

Για τη θεραπευτική αντιμετώπιση των ρευματικών και μυοσκελετικών παθήσεων χρησιμοποιούνται διαφορετικές ομάδες φαρμάκων, ανάλογα με τη διάγνωση, τη μορφή της νόσου, τη βαρύτητα των συμπτωμάτων, τις συνυπάρχουσες παθήσεις και τις ανάγκες κάθε ασθενούς.

Σημαντικό: Οι πληροφορίες της σελίδας έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστούν την ιατρική συμβουλή. Η έναρξη, αλλαγή ή διακοπή φαρμακευτικής αγωγής πρέπει να γίνεται μόνο σε συνεργασία με τον θεράποντα ρευματολόγο ή την ιατρική ομάδα που παρακολουθεί τον ασθενή.

Γενικές πληροφορίες

Ο ρόλος των φαρμάκων

Τα φάρμακα μπορεί να χρησιμοποιούνται για τη μείωση του πόνου, της δυσκαμψίας και της φλεγμονής, αλλά και για την προστασία των αρθρώσεων ή άλλων οργάνων από βλάβες.

Ορισμένα φάρμακα ελέγχουν κυρίως τα συμπτώματα, ενώ άλλα επηρεάζουν την πορεία της νόσου. Για αρκετές ρευματικές παθήσεις δεν υπάρχει οριστική θεραπεία, υπάρχουν όμως αποτελεσματικές θεραπείες που βοηθούν σημαντικά στον έλεγχο της νόσου.

Συνδυασμοί φαρμάκων και αλλαγές αγωγής

Σε αρκετές ρευματικές παθήσεις μπορεί να χρειάζεται συνδυασμός δύο ή περισσότερων φαρμάκων ή αλλαγή θεραπείας, εάν μία αγωγή δεν είναι αποτελεσματική ή εμφανιστούν ανεπιθύμητες ενέργειες.

Διαφορετικές παθήσεις — διαφορετικές θεραπείες

Οι διάφοροι τύποι αρθρίτιδας και ρευματικών παθήσεων αντιμετωπίζονται με διαφορετικές ομάδες φαρμάκων. Για παράδειγμα, η ουρική αρθρίτιδα και η σηπτική αρθρίτιδα έχουν ειδικές θεραπευτικές προσεγγίσεις.

Κατηγορίες φαρμάκων

Παυσίπονα / αναλγητικά

Χρησιμοποιούνται για την ανακούφιση από τον πόνο. Δεν αντιμετωπίζουν πάντα την αιτία της φλεγμονής, αλλά μπορούν να βοηθήσουν στη βελτίωση της καθημερινής λειτουργικότητας.

  • Παρακεταμόλη
  • Διυδροκωδεΐνη
  • Συνδυασμοί παρακεταμόλης και κωδεΐνης
Μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα

Μειώνουν τον πόνο, τη φλεγμονή και τη δυσκαμψία. Μπορεί να επηρεάσουν το στομάχι και, ιδιαίτερα όταν λαμβάνονται για μεγάλο χρονικό διάστημα ή σε υψηλές δόσεις, μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο γαστρεντερικής αιμορραγίας ή έλκους.

Αν ένα μη στεροειδές αντιφλεγμονώδες φάρμακο δεν είναι αποτελεσματικό ή δεν είναι καλά ανεκτό, ο γιατρός μπορεί να προτείνει διαφορετικό φάρμακο της ίδιας ομάδας.

  • Ιβουπροφαίνη
  • Ναπροξένη
  • Δικλοφαινάκη
  • Κετοπροφαίνη
  • Πιροξικάμη
  • Ινδομεθακίνη
  • Νιμεσουλίδη
  • Τενοξικάμη
Τροποποιητικά της νόσου φάρμακα — DMARDs

Τα φάρμακα αυτά στοχεύουν στην πορεία της νόσου και όχι μόνο στην ανακούφιση των συμπτωμάτων. Δεν δρουν άμεσα· μπορεί να χρειαστούν αρκετές εβδομάδες ή και μήνες μέχρι να εμφανιστεί το πλήρες θεραπευτικό αποτέλεσμα.

  • Μεθοτρεξάτη
  • Υδροξυχλωροκίνη
  • Σουλφασαλαζίνη
  • Αζαθειοπρίνη
  • Κυκλοσπορίνη
  • Κυκλοφωσφαμίδη
  • Πενικιλλαμίνη
  • Άλατα χρυσού
Ανοσοκατασταλτικά

Επηρεάζουν τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος και χρησιμοποιούνται σε συγκεκριμένες ρευματικές παθήσεις, ιδίως όταν υπάρχει ανάγκη ελέγχου πιο συστηματικής φλεγμονής ή συμμετοχής άλλων οργάνων.

Ορισμένα ανοσοκατασταλτικά χρησιμοποιούνται και σε άλλες ειδικότητες, όπως στην ογκολογία. Αυτό δεν σημαίνει ότι η ρευματική πάθηση σχετίζεται με καρκίνο.

Στεροειδή / κορτικοστεροειδή

Χρησιμοποιούνται για γρήγορο έλεγχο της φλεγμονής. Μπορεί να χορηγούνται από το στόμα, ενέσιμα ή τοπικά σε άρθρωση. Συνήθως επιδιώκεται η χαμηλότερη αποτελεσματική δόση για το μικρότερο απαραίτητο χρονικό διάστημα.

Στοχευμένα συνθετικά DMARDs — Αναστολείς JAK

Οι αναστολείς JAK είναι στοχευμένα συνθετικά τροποποιητικά της νόσου φάρμακα. Λαμβάνονται συνήθως από το στόμα και δρουν αναστέλλοντας συγκεκριμένες ενδοκυττάριες οδούς που συμμετέχουν στη φλεγμονή.

Βιολογικοί Παράγοντες — bDMARDs

Τι είναι οι βιολογικοί παράγοντες;

Τα φάρμακα αυτής της κατηγορίας αναπτύχθηκαν με την καλύτερη κατανόηση της παθολογίας της νόσου, κυρίως σε κυτταρικό και μοριακό επίπεδο.

Στοχεύουν πολύ συγκεκριμένα στοιχεία του ανοσοποιητικού συστήματος και μπορεί να είναι μονοκλωνικά αντισώματα ή διαλυτοί υποδοχείς.

Χορηγούνται συνήθως υποδόρια ή ενδοφλέβια, ανάλογα με το φάρμακο και την ένδειξη.

Αναστολείς TNF

Οι αναστολείς TNF στοχεύουν τον παράγοντα νέκρωσης όγκων TNF, μία κυτταροκίνη που συμμετέχει στη φλεγμονώδη διαδικασία.

Φωτογραφία σκευάσματος

Adalimumab — Humira

Η αδαλιμουμάμπη είναι μονοκλωνικό αντίσωμα έναντι του TNF. Χορηγείται υποδόρια και χρησιμοποιείται σε φλεγμονώδεις ρευματικές παθήσεις, σύμφωνα με την ένδειξη.

Φωτογραφία σκευάσματος

Certolizumab pegol — Cimzia

Η κερτολιζουμάμπη πεγόλη είναι βιολογικός παράγοντας που στοχεύει τον TNF. Χορηγείται υποδόρια και χρησιμοποιείται σε συγκεκριμένες φλεγμονώδεις ρευματικές παθήσεις.

Φωτογραφία σκευάσματος

Etanercept — Enbrel

Η ετανερσέπτη είναι διαλυτός υποδοχέας που δεσμεύει τον TNF. Χορηγείται υποδόρια.

Φωτογραφία σκευάσματος

Golimumab — Simponi

Η γκολιμουμάμπη είναι μονοκλωνικό αντίσωμα έναντι του TNF. Χορηγείται υποδόρια.

Φωτογραφία σκευάσματος

Infliximab — Remicade

Η ινφλιξιμάμπη είναι μονοκλωνικό αντίσωμα έναντι του TNF. Χορηγείται ενδοφλέβια σε οργανωμένο ιατρικό περιβάλλον.

Αναστολείς IL-1

Οι αναστολείς IL-1 στοχεύουν την ιντερλευκίνη-1, η οποία συμμετέχει στη φλεγμονώδη αντίδραση.

Φωτογραφία σκευάσματος

Anakinra — Kineret

Η ανακίνρα είναι ανταγωνιστής του υποδοχέα της ιντερλευκίνης-1. Χορηγείται υποδόρια και χρησιμοποιείται σε συγκεκριμένες ρευματολογικές και φλεγμονώδεις ενδείξεις.

Αναστολείς IL-6

Οι αναστολείς IL-6 στοχεύουν την ιντερλευκίνη-6 ή τον υποδοχέα της. Η IL-6 συμμετέχει στη φλεγμονή και στη δραστηριότητα ορισμένων ρευματικών παθήσεων.

Φωτογραφία σκευάσματος

Tocilizumab — Actemra / RoActemra

Η τοσιλιζουμάμπη είναι μονοκλωνικό αντίσωμα που στοχεύει τον υποδοχέα της IL-6. Μπορεί να χορηγηθεί ενδοφλέβια ή υποδόρια.

Αναστολείς συνδιέγερσης Τ-λεμφοκυττάρων

Επηρεάζουν την ενεργοποίηση των Τ-λεμφοκυττάρων, τα οποία συμμετέχουν στην ανοσολογική απόκριση.

Φωτογραφία σκευάσματος

Abatacept — Orencia

Η αβατασέπτη παρεμβαίνει στην ενεργοποίηση των Τ-λεμφοκυττάρων, αναστέλλοντας τη συνδιέγερση που απαιτείται για την πλήρη ενεργοποίησή τους.

Θεραπείες που στοχεύουν Β-λεμφοκύτταρα

Τα Β-λεμφοκύτταρα συμμετέχουν σε αυτοάνοσες διεργασίες μέσω παραγωγής αντισωμάτων και άλλων ανοσολογικών μηχανισμών.

Φωτογραφία σκευάσματος

Rituximab — MabThera

Η ριτουξιμάμπη είναι μονοκλωνικό αντίσωμα που στοχεύει το CD20 στην επιφάνεια των Β-λεμφοκυττάρων. Χορηγείται ενδοφλέβια.

Άλλες υποκατηγορίες βιολογικών παραγόντων

Στη σύγχρονη ρευματολογία χρησιμοποιούνται και άλλες κατηγορίες βιολογικών θεραπειών, όπως αναστολείς IL-17, IL-12/23 ή IL-23, κυρίως σε παθήσεις όπως η ψωριασική αρθρίτιδα και η αξονική σπονδυλοαρθρίτιδα, ανάλογα με την εγκεκριμένη ένδειξη κάθε φαρμάκου.

Βιοομοειδή φάρμακα

Τι είναι τα βιοομοειδή;

Τα βιοομοειδή είναι βιολογικά φάρμακα πολύ παρόμοια με ένα ήδη εγκεκριμένο βιολογικό φάρμακο αναφοράς.

Δεν είναι «γενόσημα» με την κλασική έννοια, επειδή τα βιολογικά φάρμακα είναι πολύπλοκα και παράγονται από ζώντα συστήματα.

Η έγκρισή τους βασίζεται σε αυστηρή αξιολόγηση ποιότητας, ασφάλειας και αποτελεσματικότητας από τις αρμόδιες ρυθμιστικές αρχές.

Παρακολούθηση και ασφάλεια

Τακτική παρακολούθηση

Ορισμένα φάρμακα, όπως η μεθοτρεξάτη, η σουλφασαλαζίνη, η πενικιλλαμίνη, ο χρυσός και άλλα ανοσοκατασταλτικά φάρμακα, μπορεί να χρειάζονται τακτικές εξετάσεις αίματος ή ούρων κατά τη διάρκεια της θεραπείας.

Οι εξετάσεις αυτές βοηθούν στην ασφαλή παρακολούθηση της θεραπείας και στον έγκαιρο εντοπισμό πιθανών ανεπιθύμητων ενεργειών.

Φαρμακοεπαγρύπνηση — Κίτρινη Κάρτα

Εάν εμφανίσετε πιθανή ανεπιθύμητη ενέργεια από φάρμακο, μπορείτε να την αναφέρετε μέσω της Κίτρινης Κάρτας του ΕΟΦ.

Υποβολή Κίτρινης Κάρτας

Πηγές

Τελευταία ενημέρωση σελίδας: 28 Μαΐου 2026